Wie open tuinen bezoekt, ziet hoe vaak water de aandacht trekt. Een vogelbad, een bak met een klein straaltje of een kom waarin de lucht zich weerspiegelt: het hoeft niet groot te zijn om de sfeer van een tuin te veranderen. Toch zien veel tuinbezitters op tegen een vijver, vanwege het graafwerk, de folie en het onderhoud.
Voor water in de tuin is een vijver niet nodig. Een waterornament of waterspuwer met een eigen bak geeft beweging en geluid op het terras, in de border of op het balkon, zonder dat er een schop aan te pas komt.
Ornament of spuwer
Bij een waterornament stroomt het water over of door een beeld, zoals bij een kleine fontein of een figuur met een waterbron. Een waterspuwer geeft een straal, vaak uit de bek van een dier of uit een fles of emmer die een figuur vasthoudt, en die straal valt terug in een bak. In beide gevallen zorgt een pompje ervoor dat hetzelfde water steeds opnieuw rondgaat.
Een bak in plaats van een vijver
Zonder vijver heeft een spuwer een opvangbak nodig, bijvoorbeeld een zinken teil, een halve wijnton met een kuipfolie of een grote geglazuurde pot zonder gat in de bodem. De pomp ligt op de bodem en moet helemaal onder water blijven. Hoe groter de bak, hoe minder vaak er water bij moet, want in een warme zomerweek verdampt al snel een flinke laag. Veel pompen raken beschadigd als ze droog draaien. Een plek in de halfschaduw beperkt de verdamping en de groei van algen.
Stroom en geluid
Een pomp op netstroom vraagt om een buitenstopcontact in de buurt of een geschikte buitenkabel. Bij twijfel over de aansluiting is een installateur de aangewezen persoon. Zonder stroom in de tuin is een pomp op zonne-energie een mogelijkheid, al werkt die alleen goed bij zon. Ook het geluid verdient aandacht: een klaterende straal naast het terras klinkt prettig, maar vlak onder een slaapkamerraam kan hetzelfde geluid ’s nachts storen.
Wat er te koop is
Bij Tuinkaboutershop telt de groep waterornamenten zes artikelen, waaronder fonteinen, figuren met een waterbron en dierfiguren. Ze zijn gemaakt van kunststof dat tegen regen, wind en kou kan, zodat het ornament het hele jaar kan blijven staan.
Bij de waterspuwers gaat het om zeven artikelen. Op tuinkaboutershop.nl zijn dat onder meer kabouters die water uit een fles of emmer laten stromen en dieren die water uit hun bek spuiten. Het water komt van een aangesloten pomp.
Onderhoud en winter
Kunststof ornamenten zijn met een doek en water schoon te maken. De pomp vraagt meer aandacht: blad, algen en vuil verstoppen de inlaat, dus een paar keer per seizoen het filter uitspoelen houdt de straal op sterkte. Voor de eerste nachtvorst gaat de pomp uit het water, waarna hij schoongemaakt en vorstvrij wordt opgeborgen. Een geglazuurde pot of een stenen bak wordt daarna geleegd of omgekeerd, omdat bevriezend water uitzet en het materiaal kan laten scheuren.